Lise 1'ler için ALAN SEÇİMİ
Bilindiği gibi ÖSYM 1998 yılından
itibaren başlattığı uygulamaya göre üniversiteye girişte, lisede öğrenim gördüğü
alana uygun tercih yapanların “Ağırlıklı
Orta Öğretim Başarı Puanları” farklı katsayılarla çarpılmaktadır.
Bu kararla birlikte meslek liselerinde
okuyan öğrencileri, kendi alanlarında yüksek öğrenim yapmaya özendirmek için ek
puan uygulaması başlamıştır. Böylece liselerde okuyan öğrencilerin seçtikleri
alana uygun yüksek öğrenim görmeleri sağlanacaktır.
Üniversiteye girişte herhangi bir katkısı
olmadığı için, öğrenciler ve veliler şimdiye kadar alan seçimine önem
vermiyorlardı. Yeni uygulama ile öğrencilerin, velilerin ve rehber öğretmenlerin
alan seçimine önem vermeleri sağlanmış ve
lise dersleri üniversiteye girişte daha
önemli hale gelmiştir.
1)
ALAN SEÇİMİ NE ZAMAN YAPILIR ?
Liselerde sınıf geçme yönetmeliğinin 45.
Maddesi gereği alan seçimi
9. Sınıfın sonunda yapılır. Ancak bu seçim
9. Sınıfın başında planlanmalıdır. Çünkü bir öğrencinin belirli bir alanı
seçebilmesi için o alanın kaynak derslerinin yıl sonu ağırlıklı ortalamasının
belirli bir barajın üstünde olması gerekir. O halde bir öğrenci 9. Sınıfın
başında seçeceği alanı belirlemeli ve seçeceği alanın kaynak derslerinin
notlarını barajın üstüne çıkarmaya çalışmalıdır.
9. Sınıfın sonundan başlamak üzere yaz boyunca okullar
açılıncaya kadar alan seçimi
yapılabilir. Nakillerde ve değişikliklerde
bu süre okulların açılmasını takip eden ilk bir aya kadar uzatılabilir.
2)
ALANLAR NASIL BELİRLENİR ?
Alanların belirlenmesinde öğrencinin 9.
Sınıf notlarına ve kendi isteğine, öğrenci velisinin yazılı isteğine, ilgili
müdür yardımcısının görüşüne, sınıf ve rehber öğretmenin görüşüne başvurularak
karar verilir.
a.
Öğrenci Başarısı: Öğrencilerin
belirli bir alana yönelebilmesi için 9. Sınıf sonunda o alanla ilgili derslerin
ağırlıklı not ortalaması 2.5 ve daha yukarı olması gerekir. Eğer öğrenci hiçbir
alan için bu şartları taşımıyorsa en yüksek ortalamaya sahip olduğu alana
yönlendirilir. Öğrenciler şartlarını taşıdıkları birden fazla alandan herhangi
birinin tercih edebilir. Eğer şartlarını taşımadığı bir alanı arzu ediyorsa;
seçtiği alanı tercih eden en düşük not ortalamalı öğrenciden ortalamasının
yüksek olması yeterli kabul edilir.
b.
İdare, Öğretmenler, Öğrenci ve Velisinin
Görüşü : Okulda müdür yardımcısı nezaretinde sınıf öğretmeni ve rehber
öğretmenin yardımı ile öğrenci ve velinin görüşü alınarak ortak olarak karar
verilir. Bu karar için öğrencinin yukarıdaki şartları taşıması gerekir.
3)
ALAN SEÇİMİ İÇİN NOT YÜKSELTME
Bir öğrenci istediği alana ait şartları
taşımıyorsa, alana kaynaklık eden derslerin ortalaması 2.5’den az ise en fazla 3
dersten ortalama yükseltme sınavına girebilir. Ortalama yükseltme sınavına
girilecek dersler veli ve sınıf öğretmeni ile birlikte belirlenip velinin yazılı
isteği ile yürürlüğe girer.
4)
ALAN DEĞİŞTİRME
Alan değişikliği için öğrencinin
değiştirmek istediği alana ait şartları taşıması gerekir. Bu durumdaki
öğrenciler okul açıldıktan sonraki ilk bir ayın sonuna kadar alan değiştirme
isteminde bulunabilirler. 10. sınıfın ilk bir ayından sonra değişiklik
yapılamaz. Ancak Milli Eğitim Bakanlığı sınav sisteminin değişmesiyle ortaya
çıkan durumdan dolayı 1998 - 1999 öğretim yılı için 11. sınıf başında da alan
değiştirme izni vermiştir. Buna göre yeni alanına ait 10. sınıfta görmediği
derslerden borçlu geçmek kaydıyla 11. sınıf başında da alan değişikliği
yapılabilir.
5)
9. SINIFTA ALAN SEÇİMİNDE ETKİLİ OLAN KAYNAK DERSLER
-
Fen Bilimleri Alanı : Biyoloji,
Fizik, Kimya, Matematik
-
Sosyal Bilimler Alanı :Türk Dili
Ed., Tarih, Coğrafya
-
Türkçe-Matematik Alanı : Türk Dili
ve Edebiyatı, Matematik
-
Yabancı Dil Alanı : Türk Dili ve
Edebiyatı, Yabancı Dil
-
Sanat Alanı : Türk Dili ve
Edebiyatı, Seçmeli Resim, Müzik
-
Spor Alanı : Beden Eğitimi,
Biyoloji
Yukarıda da belirtildiği gibi öğrenciler
9. Sınıf sonunda girmek istedikleri alanın kaynak derslerinden 2.5 veya daha
yukarı not almaları gerekir.
6)
DERSLERİN SEÇİMİ
Ders yılı sonunda okulun bina ve
imkanları, öğretmen durumu dikkate alınarak açılabilecek alan/bölüm seçmeli ve
seçmeli derslerin tümü idarece ilan edilir.
Ders kesimini takip eden 10 gün ve
kesimden sonra 10 gün toplam 20 gün içinde ilan edilen dersler arasından seçim
yapılır.
Seçimde sınıf öğretmeni, veli ve öğrenci
birlikte karar verirler. Veli tarafından yazılı olarak müdürlüğe bildirilir.
Ders seçiminde sınıf öğretmeni öğrenci gelişim dosyasındaki bilgilerin geçmiş
yıllardaki başarısını dikkate alır.
Seçilen bir dersin eğitim ve öğretiminin
yapılabilmesi için bu dersi en az 20 öğrencinin seçmiş olması gerekir. Ancak
okul idaresi bunun altındaki rakamı da imkanları varsa kabul edebilir.
7)
ALAN SEÇİMİNİN ÜNİVERSİTE PUANINA ETKİSİ
Eğer öğrenciler alan seçimini doğru
yapmazlarsa akranlarına göre 9-24 arasında değişen bir puan kaybına
uğrayacaklardır. Bu da ortalama 100.000 kişinin gerisinde kalma anlamına gelir.
Hangi alanın üniversiteye girişte etkili olacağı ÖSYM’nin giriş kılavuzunda
verilmiştir. Öğrenciler daha 9. Sınıf sonunda bu kılavuzdaki bilgilere bakarak
alan seçimini yapmaları gerekecektir.
Alan seçimi bir anlamda hayat boyu
sürdürülecek mesleğin seçimi anlamına gelmektedir. Öğrenciler kendi alanı
dışındaki okulları da kazanabilirler ancak, bunun çok zor olduğu herkesçe
bilinmelidir.
Seçilen
alana uygun tercih yapılması halinde
Ağırlıklı Orta Öğretim Puanı 0.8 katsayısı ile, farklı tercih yapılırsa 0,3
katsayı ile çarpılacaktır. Meslek liseli adaylar alanlarına uygun tercih
yapmaları durumunda 1.04 katsayısı ile çarpılacaktır. AOÖBP’nın 80-30 arasında
değiştiği düşünülürse puan farkının 9-24 puan arasında değişme göstereceği
muhakkaktır.
8) AĞIRLIKLI ORTA ÖĞRETİM BAŞARI PUANI
a.
Okul Başarısının Tespiti :
Öğrencinin lisede üç yıl sonunda aldığı “Yıl Sonu Başarı Ortalamaları” toplanır
ve aritmetik ortalaması alınarak “Mezuniyet Notu”belirlenir. Okuldan o yıl mezun
olan öğrencilerin mezuniyet notları kullanılarak o okulda her öğrenci için orta
öğretim başarı puanı tespit edilir.
b. Ağırlıklı Orta Öğretim Başarı Puanı: Yukarıda verilen yolla hesaplanan öğrenciye ait OÖBP, okulun bir önceki yıl ÖSS ortalaması, okuldaki en düşük ve en yüksek OÖBP’nin kullanılması ile “Ağırlıklı Orta Öğretim Başarı Puanı (AOBP)” hesaplanmaktadır. AOB Puanı da Yerleştirme ÖSS Puanına belirli bir katsayı ile çarpılarak eklenmekte, böylece öğrencinin okul başarısı puana yansımaktadır. Sınav sisteminde yapılan son değişiklikle okul başarısının ÖSS puanına katkısı %8’den %18’e çıkarılmıştır.